Kraamperiode

Anticonceptie na de bevalling

Welke anticonceptie past na je bevalling, wat kan met borstvoeding en wanneer kun je starten? Lees de belangrijkste keuzes rustig op een rij.

Anticonceptie kiezen na je bevalling

Wanneer denk je aan anticonceptie na de bevalling?

Na de bevalling kan vruchtbaarheid terugkomen voordat je eerste menstruatie er weer is. Dat voelt soms onverwacht, zeker als je nog midden in de kraamperiode zit. Als je op dit moment niet zwanger wilt worden, is het daarom verstandig om op tijd na te denken over anticonceptie.

De eerste keer dat je na de bevalling seks hebt, kun je een condoom gebruiken. Wil je daarna starten met een andere methode en heb je al seks gehad? Doe dan eerst een zwangerschapstest, ook als je nog niet ongesteld bent geweest.

Anticonceptie en borstvoeding

Geef je borstvoeding, dan zijn er meerdere opties mogelijk. Methoden zonder oestrogeen passen vaak beter bij borstvoeding, zoals een condoom, minipil, hormoonstaafje, prikpil, hormoonspiraal of koperspiraal. De combinatiepil, anticonceptiering en anticonceptiepleister bevatten oestrogeen. Die kunnen in sommige situaties later wel, maar zijn niet altijd de eerste keuze als je borstvoeding geeft.

Volledige borstvoeding geeft soms tijdelijk minder kans op een zwangerschap, maar het is geen garantie. Het werkt alleen als je baby jonger is dan 6 maanden, volledig of bijna volledig borstvoeding krijgt, ook 's nachts drinkt, en je nog niet ongesteld bent geworden. Zodra een van deze punten niet meer klopt, is een andere vorm van anticonceptie nodig als je niet zwanger wilt worden.

Welke soorten anticonceptie zijn er?

Er is niet één beste keuze voor iedereen. Wat past, hangt af van borstvoeding, je herstel, je cyclus, je medische voorgeschiedenis, je wens voor een volgende zwangerschap en of je liever wel of geen hormonen gebruikt.

Methode Wanneer starten na de bevalling? Borstvoeding Betrouwbaarheid bij normaal gebruik
Condoom Meteen zodra je weer seks hebt. Kan altijd. Minder betrouwbaar dan spiraal of hormoonstaafje, maar beschermt ook tegen soa's.
Minipil Meestal vanaf 3 weken na de bevalling. Past vaak goed bij borstvoeding, omdat er geen oestrogeen in zit. Betrouwbaar als je hem elke dag consequent gebruikt.
Hormoonstaafje Bij borstvoeding meestal vanaf 4 weken; zonder borstvoeding vaak vanaf 3 weken. Kan bij borstvoeding. Zeer betrouwbaar; je hoeft er niet dagelijks aan te denken.
Prikpil Bij borstvoeding meestal vanaf 6 weken; zonder borstvoeding vaak vanaf 3 weken. Kan bij borstvoeding, maar bespreek of dit bij jou past. Betrouwbaar, maar je moet de prik op tijd herhalen. De cyclus kan later terugkomen.
Hormoonspiraal Meestal vanaf 6 weken na de bevalling. Heeft geen duidelijke nadelige invloed op borstvoeding. Zeer betrouwbaar en langdurig werkzaam.
Koperspiraal Meestal vanaf 6 weken na de bevalling. Kan bij borstvoeding en bevat geen hormonen. Zeer betrouwbaar en langdurig werkzaam.
Combinatiepil, ring of pleister Timing hangt af van borstvoeding en persoonlijke risicofactoren. Niet altijd eerste keuze bij borstvoeding, omdat er oestrogeen in zit. Betrouwbaar als je het precies volgens schema gebruikt.
Borstvoeding als tijdelijke bescherming Alleen in de eerste 6 maanden en alleen als alle voorwaarden kloppen. Alleen bij volledige of bijna volledige borstvoeding, dag en nacht. Niet waterdicht. Zodra je menstruatie terugkomt of je baby bijvoeding krijgt, is extra anticonceptie verstandig.

Wanneer kun je starten?

Condooms kun je meteen gebruiken. De minipil kan meestal vanaf 3 weken na de bevalling. Een hormoonstaafje kan bij borstvoeding meestal vanaf 4 weken en zonder borstvoeding vaak vanaf 3 weken. De prikpil kan bij borstvoeding meestal vanaf 6 weken en zonder borstvoeding vaak vanaf 3 weken.

Een hormoonspiraal of koperspiraal wordt meestal vanaf 6 weken na de bevalling geplaatst, als je baarmoeder voldoende is hersteld. Geef je borstvoeding, dan kan je baarmoeder wat zachter zijn. Bespreek daarom samen wat voor jou een passend moment is.

De combinatiepil, ring en pleister vragen extra aandacht, vooral door oestrogeen en het hogere tromboserisico in de eerste periode na de bevalling. Bespreek dit altijd als je borstvoeding geeft, rookt, migraine met aura hebt, eerder trombose hebt gehad of andere risicofactoren hebt.

Hoe betrouwbaar zijn de methodes?

Bij betrouwbaarheid is het belangrijk om onderscheid te maken tussen perfect gebruik en normaal dagelijks gebruik. Een spiraal en hormoonstaafje zijn zeer betrouwbaar, omdat je er niet dagelijks aan hoeft te denken. De pil, minipil, ring, pleister en condooms zijn gevoeliger voor vergeten, te laat gebruiken of verkeerd gebruik.

  • Zeer betrouwbaar: hormoonspiraal, koperspiraal en hormoonstaafje.
  • Betrouwbaar als je het schema goed volgt: minipil, combinatiepil, ring, pleister en prikpil.
  • Handig en direct beschikbaar: condooms. Ze beschermen ook tegen soa's, maar zijn bij normaal gebruik minder betrouwbaar tegen zwangerschap dan een spiraal of hormoonstaafje.
  • Tijdelijk en alleen onder strikte voorwaarden: volledige borstvoeding als anticonceptie.

Welke keuze past bij jou?

Stel jezelf een paar praktische vragen. Wil je iets waar je niet dagelijks aan hoeft te denken? Wil je hormonen vermijden? Geef je borstvoeding? Wil je op korte termijn opnieuw zwanger kunnen worden? Heb je veel last van bloedverlies, migraine, hoge bloeddruk of trombose in je voorgeschiedenis? Dit soort antwoorden maken de keuze vaak duidelijker.

Twijfel je, dan hoef je niet meteen te beslissen. Je kunt het onderwerp bespreken in de kraamweek of tijdens de nacontrole. Wij denken met je mee en helpen je bepalen welke vragen je eventueel met je huisarts, verloskundige of gynaecoloog bespreekt.

Wanneer neem je contact op?

Neem contact op met je huisarts, verloskundige of apotheek als je anticonceptie bent vergeten, een condoom is gescheurd, je onbeschermde seks hebt gehad en niet zwanger wilt worden, of als je niet zeker weet welke methode bij jou past.

Bel dezelfde dag de huisarts of huisartsenpost bij koorts, hevige buikpijn, veel bloedverlies, klachten na het plaatsen van een spiraal of als je je duidelijk ziek voelt. Bel 112 bij acute benauwdheid, pijn op de borst, flauwvallen of plots ernstige klachten die kunnen passen bij trombose of een longembolie.

Anticonceptie bespreken bij PuurBegin

Bij Verloskundigen PuurBegin bespreken we anticonceptie op een rustig moment, bijvoorbeeld aan het einde van de kraamweek of tijdens de nacontrole. Je hoeft niet al precies te weten wat je wilt. Het belangrijkste is dat je betrouwbare informatie krijgt die past bij jouw lichaam, jouw voeding en jullie plannen.

Wil je je vraag voorbereiden? Noteer dan alvast of je borstvoeding geeft, wanneer je bevallen bent, of je al ongesteld bent geweest, welke anticonceptie je eerder gebruikte en of je op korte termijn opnieuw zwanger zou willen worden.

Bronnen

Deze pagina is gebaseerd op publieksinformatie en richtlijninformatie van Thuisarts, De Verloskundige en de CDC-uitleg over anticonceptiemethoden en betrouwbaarheid. De informatie is bedoeld als algemene uitleg en vervangt geen persoonlijk medisch advies.

Waar let je op bij je keuze?

Deze punten bepalen vaak welke methode praktisch en medisch goed bij je past.

  • Borstvoeding

    Methodes zonder oestrogeen passen vaak beter bij borstvoeding. Bespreek combinatiepil, ring of pleister extra zorgvuldig.

  • Niet dagelijks willen denken

    Een spiraal of hormoonstaafje kan rust geven als je in de kraamperiode weinig ruimte hebt voor een dagelijks schema.

  • Wens voor later

    Wil je snel weer zwanger kunnen worden, dan kies je soms anders dan wanneer je langere tijd bescherming wilt.

Veelgestelde vragen over anticonceptie na de bevalling

Kun je zwanger worden voordat je eerste menstruatie terug is?

Ja. Je eisprong kan plaatsvinden voordat je weer voor het eerst ongesteld wordt. Daarom kun je al zwanger worden zonder dat je menstruatie terug is.

Is borstvoeding genoeg als anticonceptie?

Alleen onder strikte voorwaarden is de kans kleiner: je baby is jonger dan 6 maanden, krijgt volledig of bijna volledig borstvoeding, drinkt ook 's nachts en je bent nog niet ongesteld. Het blijft niet volledig betrouwbaar.

Wanneer kan een spiraal na de bevalling?

Meestal vanaf 6 weken na de bevalling. Het juiste moment hangt af van je herstel, borstvoeding en persoonlijke situatie.

Mag de pil als je borstvoeding geeft?

De minipil past vaak goed bij borstvoeding. De combinatiepil bevat oestrogeen en is niet altijd de eerste keuze bij borstvoeding of in de eerste periode na de bevalling. Bespreek dit met je zorgverlener.

Wil je anticonceptie bespreken?

Neem je vraag mee naar je kraamvisite of nacontrole. Dan kijken we rustig welke opties bij jouw herstel, borstvoeding en wensen passen.